Strona główna / Czytamy Ojców / Zachować łagodność, by cierpnienie nie miało nad nami władzy

Zachować łagodność, by cierpnienie nie miało nad nami władzy

Rozpoczęliśmy lekturę homilii 81 Augustyna z Hippony, która wygłoszona została w czasie, gdy cały świat boleśnie przeżywał zdobycie i złupienie Rzymu przez Gotów pod wodzą Alaryka (tutaj znajdziesz więcej na ten temat). W pierwszej części biskup mówił o „zgorszeniach”, które siłą rzeczy pojawiają się jak długo żyjemy w tym świecie. W dalszej częście homilii padają następujące słowa.

Z pism Ojców

Powinniśmy więc zastanowić się, poszukać odpowiedzi i nauczyć się, jak mamy być ludźmi łagodnymi. To właśnie do tego prowadzą nas słowa Pisma Świętego, które przed chwilą przywołałem. Proszę więc, abyście przez chwilę uważnie mnie wysłuchali. Rzecz jest naprawdę wielkiej wagi: chodzi o to, abyśmy byli łagodni. Jest to szczególnie potrzebne w chwilach doświadczeń.

Nie każde bowiem cierpienie, jakie spotyka człowieka na tym świecie, jest zgorszeniem. Zastanówmy się więc, czym naprawdę jest zgorszenie.

Wyobraźmy sobie człowieka przygniecionego ciężarem nieszczęścia. Sam ucisk nie jest jeszcze zgorszeniem. Ucisku doświadczyli również męczennicy – byli prześladowani, lecz nie zostali pokonani. Dlatego bardziej strzeż się zgorszenia niż samego cierpienia. Cierpienie może cię przygnieść, ale zgorszenie może cię doprowadzić do upadku.

Na czym więc polega różnica między uciskiem a zgorszeniem? Gdy przychodzi doświadczenie, starasz się zachować cierpliwość, wytrwać w wierności, nie utracić wiary i nie zgodzić się na grzech. Jeśli tak postępujesz, doświadczenie nie stanie się dla ciebie przyczyną upadku. Przeciwnie – przyniesie taki owoc, jaki przynosi prasa do oliwek: nie miażdży oliwki po to, by ją zniszczyć, lecz po to, aby wydobyć z niej oliwę.

Jeśli więc nawet pośród ucisku chwalisz Boga, jakże pożyteczna okazuje się ta prasa, skoro wydobywa z ciebie to, co najlepsze!

Tak właśnie było z Apostołami. Siedzieli skuci kajdanami, a jednak w samym środku ucisku śpiewali Bogu hymny (Dz 16,25). Co było wtedy poddawane naciskowi? A co się z nich wydobywało?

Pod wielkim ciężarem cierpienia znajdował się również Hiob. Siedział na gnoju, pozbawiony majątku, pomocy i dzieci. Jego ciało było pokryte robactwem – jeśli patrzeć tylko na zewnętrznego człowieka. Lecz wewnętrznie był pełen Boga. Dlatego wychwalał Go, a jego cierpienie nie stało się dla niego zgorszeniem.

Gdzie więc pojawiło się zgorszenie? Wtedy, gdy przyszła do niego żona i powiedziała: „Złorzecz Bogu i umieraj!” (Hi 2,9). Diabeł zabrał Hiobowi wszystko. Pozostawił jedynie Ewę – to znaczy jego żonę – nie po to, by go pocieszała, lecz by wystawiła go na próbę. Właśnie tutaj pojawiło się zgorszenie. Przypominała mu jego nieszczęścia, opłakiwała także własny los i usiłowała nakłonić go do bluźnierstwa.

On jednak był człowiekiem łagodnym. Bóg pouczył go swoim Prawem i umocnił na dni utrapienia. W jego sercu panował wielki pokój, ponieważ miłował Boże Prawo, dlatego zgorszenie nie miało nad nim władzy. Ono było obok niego, ale nie przeniknęło do jego serca. Spójrzcie więc na człowieka łagodnego, wychowanego przez Prawo Boże – mówię o odwiecznym Prawie Boga. Prawo dane Izraelowi na kamiennych tablicach nie istniało jeszcze za czasów Hioba, lecz odwieczne Prawo było już zapisane w sercach ludzi pobożnych. Z niego właśnie później zostało zaczerpnięte Prawo przekazane ludowi. Ponieważ Hiob został ukształtowany przez Boże Prawo i dzięki niemu zachował pokój pośród dni utrapienia, zobaczcie, na czym polega prawdziwa łagodność. Oto odpowiedź człowieka łagodnego – i z niej uczmy się, kim są naprawdę ludzie łagodni: „Mówisz jak jedna z nierozumnych kobiet. Skoro dobro przyjęliśmy z ręki Boga, czy zła przyjąć nie możemy?” (Hi 2,10).

Augustyn z Hippony, Homilia 81, 2

Punkty do medytacji

Augustyn jednoznacznie wskazuje na najważniejszą rzecz, o którą musimy się starać podczas trudnego doświadczenia: łagodność (mites esse). Czy również według Ciebie jest to pierwsze zalecenie dla człowieka doświadczonego cierpniem? Zauważ, jak nieoczywiste są słowa Augustyna zważywszy na kontekst, w którym padają.

Zostaw odpowiedź