Największe misteria wiary chrześcijańskiej przeżywane są przez pięćdziesiąt dni w roku: od Wielkiego i Świętego Triduum Paschalnego otwierającego czas Wielkanocy aż do Zesłania Ducha Świętego. W tym czasie rozpamiętujemy dzieło zbawcze, które dokonało się dzięki naszemu Panu, Jezusowi Chrystusowi, którego śmierć i zmartwychwstanie są w centrum życia chrześcijan.
Z tego dzieła zbawczego wynika równocześnie oryginalne, właściwe Kościołowi poznanie samej natury Boga, który przez chrześcijan – w odróżnieniu od judaizmu i islamu – postrzegany jest jako trójjedyny. Bóg, który stopniowo odsłaniał przed ludźmi swoją naturę, dzięki Jezusowi Chrystusowi ukazał się jako Ojciec, Syn i Duch.
Czas Ojców Kościoła jest czasem wielkiego wysiłku duchowego i intelektualnego zmierzającego do wyrażenia wiary w Boga, który z jednej strony jest jeden jedyny, ale z drugiej strony nosi w obie trzy różne rzeczywistości: Ojca, Syna i Ducha. Cztery pierwsze sobory powszechne doprowadzą wreszcie do ukształtowania się doktryny, którą wyraża prefacja mszy sprawowanej w Kościołach Zachodu w niedzielę Trójcy Świętej:
Ty z jednorodzonym Synem Twoim i Duchem Świętym *
jedynym jesteś Bogiem, jedynym jesteś Panem; nie przez jedność osoby, *
lecz przez to, że Trójca ma jedną naturę. *
W cokolwiek bowiem dzięki Twemu objawieniu *
wierzymy o Twojej chwale, *
to samo bez żadnej różnicy myślimy o Twoim Synu *
i o Duchu Świętym. *
Tak iż wyznając prawdziwe i wiekuiste Bóstwo *
wielbimy odrębność Osób, *
Jedność w istocie i równość w majestacie.
W Niedzielę Trójcy Świętej nasza wdzięczność Bogu, który odsłonił przed nami swoją naturę, niech wyrazi się również we wdzięczności Ojcom, którzy objawienie potrafili przyjąć i przełożyć na naukę Kościoła.
Z Pism Ojców:
Komentując fragment Ewangelii świętego Mateusza opowiadający o chrzcie Jezusa w Jordanie (Mt 3, 14-17) Augustyn z Hippony w jedej ze swoich homilii powiedział:
„Jeśli zaś weźmiemy pod uwagę wymiar przestrzenny, odważę się powiedzieć (chociaż powiem to z lękiem, ale mimo wszystko się odważę), że mamy tu Trójcę jakby rozdzieloną. Gdy bowiem Jezus przyszedł nad rzekę, przeszedł z jednego miejsca do drugiego. Gołębica z nieba zstąpiła na ziemię: również z jednego miejsca do drugiego. A ten głos Ojca zabrzmiał nie z ziemi, nie z wody, ale z nieba. Te trzy rzeczywistości są jakby rozdzielone miejscem, rozdzielone funkcją, rozdzielone działaniem.
Niech więc ktoś mi powie: ’Pokaż Trójcę nierozdzielną! Pamiętam, że mówiłeś o sobie, że jesteś katolikiem, mów więc po katolicku! To przecież głosi nasza wiara, taka jest treść wiary prawdziwej, wiary poprawnej, wiary katolickiej, zbudowanej nie na podstawie wymyślonej opinii, ale dzięki świadectwu lektury Pisma, wolnej od niepewności heretyckiego zuchwalstwa i umocnionej apostolską prawdą. Tak się nauczyliśmy i tak wierzymy, nawet jeśli nie widzimy oczami i nawet jeśli jeszcze, póki przez wiarę nie jesteśmy oczyszczeni, nie widzimy sercem’.
A w dalszej części homilii odpowiada:
„Ta kwestia najczęściej jest podejmowana przez najbardziej uczonych braci, zajmują się nią rozmiłowani w Słowie Boga, a w jej sprawie trzeba się mocno nakołatać do drzwi Boga. Niektórzy ludzie mówią bowiem: Czy Ojciec czyni coś, czego nie czyni Syn? Albo czy Syn czyni coś, czego nie czyni Ojciec? Tymczasem mówimy o Ojcu i o Synu… Kiedy jednak nasz wysiłek wesprze Ten, do którego się zwracamy mówiąc: „Bądź moją pomocą, nie porzucaj mnie” (Ps 27,9), staje się zrozumiałe, że także Duch Święty nigdy nie jest wyłączony z działania Ojca i Syna. Słyszycie, bracia, o Ojcu i o Synu. Czy Ojciec coś czyni bez Syna? Odpowiedzmy: nie! Macie jakieś wątpliwości? Czy coś czyni bez Tego, przez którego wszystko się stało? „Wszystko – mówi Pismo – stało się przez Niego”. A wpajając dobitnie ludziom upartym, twardym i kłótliwym dodaje: „A bez Niego nic się nie stało” (J 1,3).”
Punkty do medytacji:
Prawda o Trójcy wynika z „obserwacji” działania Boga, które stało się możliwe, dzięki temu, że „Słowo stało się ciałem” – jak mówi Ewangelia Jana. Jak to jednak jest możliwe, że Ojciec, Syn i Duch są jednym Bogiem? Słowa Augustyna głoszone podczas niedzielnej mszy świętej przypominają, że wiara w Trójcę nie jest sprawą ani oczywistą, ani łatwą. Czy mierzę się z zaproszeniem Kościoła do wnikania w tę tajemnicę? Czy „kołatam do drzwi Boga”, żeby dał mi lepiej poznać i zrozumieć istotę nauki chrześcijańskiej?
Więcej pism Ojców:
Augustyn z Hippony, Mowa 50














