Wakacje to dobry czas na lekturę, więc w ramach codziennej lektury Ojców zapraszamy w lipcu do sięgnięcia po traktat „O wierze do Piotra” autorstwa Fulgencjusz z Ruspe. Jest to zwięzły, ale niezwykle treściwy wykład podstaw wiary chrześcijańskiej. Jego autor (ok. 467–533), biskup miasta Ruspe w Afryce Północnej, należał do najwybitniejszych teologów swojej epoki. Pozostawał pod silnym wpływem nauki Augustyn z Hippony, którego myśl twórczo rozwijał, zwłaszcza w zagadnieniach dotyczących łaski, zbawienia i Kościoła. W czasie prześladowań ze strony ariańskich Wandalów kilkakrotnie doświadczał wygnania, pozostając wiernym obrońcą nauki katolickiej.
Pismo „O wierze do Piotra” powstało jako syntetyczne przedstawienie najważniejszych prawd wiary chrześcijańskiej. Skierowane do człowieka pragnącego umocnić się w wierze, stanowi jasny i uporządkowany wykład nauki Kościoła, oparty na Piśmie Świętym i Tradycji. Autor ukazuje jedność wiary, znaczenie łaski Bożej oraz konieczność życia zgodnego z wyznawanym credo.
Lektura tego dzieła pozwala lepiej poznać jednego z ostatnich wielkich Ojców Kościoła łacińskiego oraz odkryć ponadczasową aktualność pytań o wiarę, zbawienie i życie chrześcijańskie. Niech to krótkie, lecz głębokie pismo stanie się inspiracją do uważnej refleksji nad treścią wyznawanej wiary i do odnowienia osobistej więzi z Bogiem.
Z pism Ojców
Prolog
1. Otrzymałem list Twojej miłości, mój synu Piotrze, w którym dałeś mi znać, że zamierzasz udać się do Jerozolimy. Poprosiłeś, abym w tym liście pouczył cię, jakiej nauki prawdziwej wiary powinieneś trzymać się w tamtych stronach, aby nikt nie zdołał zwieść cię fałszywymi naukami heretyków.
Cieszę się, że nosisz w sercu troskę o zachowanie prawdziwej wiary, nieskalanej żadnym błędem. Bez niej bowiem wszelkie nawrócenie nie tylko nie przynosi pożytku, lecz w ogóle nie jest możliwe. Powaga apostolska stwierdza przecież: „Bez wiary nie można podobać się Bogu” (Hbr 11,6).
Wiara jest fundamentem wszelkiego dobra. Ona stanowi początek zbawienia człowieka. Bez niej nikt nie może zostać zaliczony do grona synów Bożych, ponieważ bez wiary człowiek ani na tym świecie nie dostępuje łaski usprawiedliwienia, ani w przyszłym nie osiągnie życia wiecznego. Kto tutaj nie postępuje przez wiarę, nie dojdzie do oglądania Boga twarzą w twarz. Bez wiary wszelki ludzki trud pozostaje daremny.
Człowiek, który pragnie podobać się Bogu bez prawdziwej wiary, choćby nawet wyrzekł się świata, podobny jest do kogoś, kto chce dotrzeć do ojczyzny, gdzie – jak wie – czeka go szczęśliwe życie, lecz porzuca właściwą drogę i nie troszcząc się o właściwy kierunek, podąża w przeciwną stronę. Nie dotrze on do upragnionego miasta, lecz wpadnie w przepaść, gdzie zamiast radości człowieka, który osiągnął cel, poniesie śmierć tego, który spadł z wysokości.
2. Gdy chodzi o samą wiarę, nie mam dość czasu, by omówić ją w sposób wyczerpujący. Pragniesz bowiem szybko otrzymać moją odpowiedź, a zarazem jest to zagadnienie tak rozległe, że nawet przy dłuższym wywodzie nie zdołałbym przedstawić go w całej pełni.
Nie poleciłeś mi przecież rozprawić się z jedną określoną herezją, przeciw której należałoby skierować nasze rozważania, lecz poprosiłeś o przedstawienie samej wiary, i to w krótkim zarysie. Doskonale wiesz, że jest rzeczą niemożliwą ująć tak wielkie zagadnienie krótko, a zarazem wyczerpująco. Nawet gdybyśmy mieli wiele czasu i odpowiednie zdolności, pozwalające napisać liczne tomy, nie zdołalibyśmy w pełni sprostać temu zadaniu.
Ponieważ jednak „Pan jest blisko wszystkich, którzy Go wzywają szczerze” (Ps 145,18), a także „dokona swego słowa na ziemi szybko i skutecznie” (Rz 9,28), ufam, że Ten, który wzbudził w tobie świętą troskę o wiarę, udzieli również mnie łaski, abym mógł odpowiedzieć na twoje szlachetne i godne pochwały pragnienie.
Choć więc nie zdołam omówić wszystkich zagadnień, dzięki którym można rozpoznać każdy heretycki błąd, a rozpoznawszy go – odeprzeć lub uniknąć, to jednak w imię i z pomocą Świętej Trójcy, jedynego prawdziwego i dobrego Boga, przedstawię przynajmniej to, co stanowi zasadniczą treść nieskażonej błędem wiary katolickiej. Jeśli zachowasz tę naukę, będziesz mógł odrzucić i uniknąć także tych błędów, których nie obalam tutaj szczegółowym wywodem, ponieważ zostają one ujawnione przez same zasady wiary przedstawione w tym dziele. To właśnie takie błędne nauki ludzie niewierni usiłują sączyć do uszu wiernych nie jako objawioną prawdę Bożą, lecz jako przewrotny wymysł ludzkiego błędu.
Punkty do medytacji
Z prologu traktatu przebija rzecz niezwykle ważna: choć wiara jako taka jest niezwykle ważną sprawą dla człowieka chcącego podobać się Bogu, oprócz wiary trzeba starać się o jej poprawność. Pismo Fulgencjusza zrodziło się z obawy anonimowego adresata o poprawność swojej własnej wiary. Taką postawę winniśmy mieć wszyscy: nie ulegać złudnemu przekonaniu, że we wierze liczy się pewność, ale z lękiem przyjmować możliwość popadnięcia w błąd.
Bardzo ważny jest obraz wiary jako drogi do domu. O ile sama wiara oznacza wyruszenie w drogę, to jej poprawność oznacza kroczenie we właściwym kierunku. Można mieć wiarę głęboką i silną, ale błędną, niewłaściwą i chcą dotrzeć do domu, tak naprawdę oddalać się od niego.














