Rzym, miasto, które datuje swoją historię od roku 753 przed Chrystusem, jest położone w italskim Latium, na siedmiu wzgórzach. Najbardziej dziś znane wzgórze Rzymu to Watykan, gdyż tam obecnie znajduje się słynna na cały świat bazylika świętego Piotra, która jest obecną siedzibą biskupa Rzymu. Czasami jednak umyka nam fakt, że dawną i do dziś formalną bazyliką, która jest równocześnie katedrą każdego następcy świętego Piotra jest bazylika na innym wzgórzu – Lateranie.
Na frontonie tej bazyliki widnieje łaciński napis: Omnium urbis et orbis ecclesiarum mater et caput — „matka i głowa wszystkich kościołów miasta i świata”. Bazylika powstała z fundacji cesarza Konstantyna, wkrótce po tym, jak w 313 r. chrześcijanie uzyskali swobodę wyznawania wiary. Według tradycyjnej daty poświęcił ją papież Sylwester I 9 listopada 324 r. Pierwotnie nosiła wezwanie Najświętszego Zbawiciela. Dopiero w następnych stuleciach dodano imiona Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty, stąd włoska nazwa San Giovanni in Laterano.
Przez większą część średniowiecza w sąsiednim pałacu rezydowali papieże. Tutaj Innocenty III zwołał w 1215 r. IV Sobór Laterański, który m.in. zobowiązał wiernych do spowiedzi przynajmniej raz w roku i do przyjmowania komunii w okresie wielkanocnym. Po okresie awiniońskim papieska rezydencja przeniosła się na Watykan, a bazylika zachowała rangę katedry. W 1929 r. w pałacu laterańskim podpisano traktat, na mocy którego powstało Państwo Watykańskie.
Obecnie bazylika laterańska jest miejscem, gdzie spotyka się kilka epok. Brązowe drzwi głównego wejścia pochodzą z Kurii na Forum Romanum, dawnej siedziby rzymskiego senatu. W XVII w. Francesco Borromini przebudował wnętrze, nadając nawie głównej formę przywodzącą na myśl niebieskie Jeruzalem z Apokalipsy. Dwunastu apostołów stoi w niszach odpowiadających dwunastu bramom miasta. Monumentalna fasada jest dziełem Alessandra Galileiego z XVIII w.
Dziś Kościół rzymskokatolicki świętuje rocznicę poświęcenia tej bazylki. Na dziś więc proponujemy lekturę tekstu homilii Leona Wielkiego, Kazanie 4.
Z pism Ojców
1. Raduję się, najmilsi, z waszej gorliwej pobożności i dziękuję Bogu, że dostrzegam w was przywiązanie do chrześcijańskiej jedności. Już sama wasza liczna obecność świadczy o tym, że rozumiecie, iż powrót tego dnia jest powodem do wspólnej radości, a doroczne święto pasterza jest uczczeniem całej owczarni.
Choć bowiem cały Kościół Boży ma różne stopnie posługi, tak by z rozmaitych członków tworzyła się pełnia świętego ciała, to jednak wszyscy, jak mówi Apostoł, jesteśmy jedno w Chrystusie (Ga 3,28). Różnica posług nie oddziela nikogo od drugich do tego stopnia, by nawet najskromniejszy członek nie pozostawał w łączności z Głową (por. 1 Kor 12,12–27).
W jedności wiary i chrztu, najmilsi, łączy nas zatem niepodzielna wspólnota i wszystkim przysługuje ta sama godność. Tak głosi święty apostoł Piotr, gdy mówi: „I wy, jako żywe kamienie, dajcie się wbudować w duchową świątynię, by stanowić święte kapłaństwo i składać duchowe ofiary miłe Bogu przez Jezusa Chrystusa” (1 P 2,5). A dalej: „Wy zaś jesteście rodem wybranym, królewskim kapłaństwem, narodem świętym, ludem nabytym na własność” (1 P 2,9).
Wszystkich bowiem, którzy odrodzili się w Chrystusie, znak krzyża czyni królami, a namaszczenie Ducha Świętego konsekruje na kapłanów. Dlatego wszyscy chrześcijanie, jako ludzie duchowi i rozumni, niech wiedzą, że mają udział w królewskim rodzie i kapłańskiej posłudze, odrębnej od szczególnej służby, jaką jest nasze urzędowe posługiwanie.
Cóż bowiem jest bardziej królewskiego niż to, że duch poddany Bogu panuje nad własnym ciałem? I cóż jest bardziej kapłańskiego niż oddać Panu czyste sumienie i składać na ołtarzu serca nieskalane ofiary pobożności?
Skoro dzięki łasce Boga stało się to udziałem wszystkich, jest rzeczą pobożną i godną pochwały, że radujecie się rocznicą naszego wyniesienia do godności biskupiej jak własnym zaszczytem. W ten sposób w całym ciele Kościoła świętujemy jedną tajemnicę kapłaństwa. Gdy bowiem rozlano olej błogosławieństwa, obficiej spłynął na wyższe członki, ale i do niższych dotarł hojnie (por. Ps 133,2).
2. Chociaż więc, najmilsi, wspólny udział w tym darze daje nam wiele powodów do radości, znajdziecie powód prawdziwszy i wznioślejszy, jeśli nie zatrzymacie uwagi na naszej skromnej osobie. Pożyteczniej bowiem i godniej jest wznieść wzrok duszy ku chwale świętego apostoła Piotra i ten dzień obchodzić przede wszystkim ku jego czci. Z samego źródła wszystkich charyzmatów spłynęły na niego tak obfite dary, że chociaż wiele otrzymał on sam, nikt inny nie otrzymał niczego bez jego udziału.
Słowo, które stało się ciałem, mieszkało już pośród nas (J 1,14), a Chrystus całkowicie oddał się dziełu odnowy rodzaju ludzkiego. Jego mądrość wszystko porządkowała, a dla Jego mocy nic nie było trudne. Żywioły były Mu posłuszne, duchy Mu służyły, aniołowie Mu posługiwali. Dzieło zbawienia nie mogło pozostać bez skutku, skoro sprawiała je sama Boskość w swej jedności i troistości.
A jednak z całego świata wybrany zostaje jeden Piotr, by przewodził dziełu powołania wszystkich narodów, wszystkim apostołom i wszystkim ojcom Kościoła. Choć więc w ludzie Bożym jest wielu kapłanów i wielu pasterzy, Piotrowi powierzono pieczę nad wszystkimi, których najwyższym pasterzem jest Chrystus.
Wielkiego i przedziwnego udziału w swojej władzy raczyła mu udzielić Boża łaskawość, najmilsi. A jeśli zechciała, by także inni zwierzchnicy dzielili z nim tę władzę, wszystkiego, czego im udzieliła, udzieliła za jego pośrednictwem.
Pan pyta wszystkich apostołów, co ludzie o Nim sądzą. Odpowiadają wspólnie, dopóki przedstawiają rozbieżne ludzkie opinie. Kiedy jednak Pan pyta uczniów o ich własne przekonanie, pierwszy wyznaje wiarę w Pana ten, który jest pierwszy w godności apostolskiej (por. Mt 16,13–16).
Gdy powiedział: „Ty jesteś Chrystus, Syn Boga żywego”, Jezus odrzekł mu: „Błogosławiony jesteś, Szymonie, synu Jony, bo ciało i krew ci tego nie objawiły, lecz mój Ojciec, który jest w niebie” (Mt 16,16–17). Innymi słowy, jesteś błogosławiony, bo mój Ojciec cię pouczył. Ludzki osąd nie zwiódł cię, bo poprowadziło cię natchnienie z nieba. Objawił ci Mnie Ten, którego jestem Jednorodzonym Synem.
„A Ja tobie powiadam” (Mt 16,18). Jak mój Ojciec objawił ci moje Bóstwo, tak Ja daję ci poznać twoją godność.
„Ty jesteś Piotr” (Mt 16,18), to znaczy: Ja jestem niezniszczalną skałą, kamieniem węgielnym, który z dwojga czyni jedno (por. Ef 2,14.20), i fundamentem, obok którego nikt nie może położyć innego (1 Kor 3,11). Lecz i ty jesteś skałą, bo moja moc cię umacnia. W ten sposób przez udział we Mnie staje się wspólne nam obu to, co z racji mojej władzy należy do Mnie.
„Na tej skale zbuduję mój Kościół, a bramy otchłani go nie przemogą” (Mt 16,18). Na tej opoce, powiada, wzniosę wieczną świątynię. Na niewzruszoności tej wiary wzniesie się aż do nieba mój Kościół.
Bramy otchłani nie zatrzymają tego wyznania, a więzy śmierci go nie skrępują, bo jest ono głosem życia. Tych, którzy je składają, wynosi do nieba, tych zaś, którzy się go wypierają, pogrąża w otchłani.
3. Dlatego święty Piotr słyszy: „Tobie dam klucze królestwa niebieskiego. Cokolwiek zwiążesz na ziemi, będzie związane w niebie, a cokolwiek rozwiążesz na ziemi, będzie rozwiązane w niebie” (Mt 16,19).
Prawo sprawowania tej władzy przeszło także na innych apostołów, a postanowienie to objęło wszystkich zwierzchników Kościoła (por. Mt 18,18). Jest jednak powód, dla którego jednemu powierzono to, co oznajmiono wszystkim. Piotrowi powierzono to w sposób szczególny, ponieważ wszystkim pasterzom Kościoła dano Piotra za wzór.
Przywilej Piotra trwa więc wszędzie tam, gdzie wydaje się sąd według jego miary sprawiedliwości. Nie ma tam ani nadmiernej surowości, ani nadmiernej pobłażliwości, skoro wiąże się lub rozwiązuje tylko to, co sam święty Piotr by związał lub rozwiązał.
Gdy zaś zbliżała się męka Pana, która miała zachwiać stałością uczniów, powiedział On: „Szymonie, Szymonie, oto szatan domagał się, by was przesiać jak pszenicę. Ja jednak modliłem się za ciebie, aby nie ustała twoja wiara. Ty zaś, gdy się nawrócisz, umacniaj swoich braci” (Łk 22,31–32), „abyście nie ulegli pokusie” (Łk 22,40.46).
Wszystkim apostołom groziła ta sama próba, w której mógł ich pokonać lęk, i wszyscy jednakowo potrzebowali Bożej ochrony. Diabeł pragnął bowiem wszystkich zatrwożyć i wszystkich obalić. Pan jednak otacza szczególną troską Piotra i modli się właśnie o jego wiarę, jak gdyby pozostali mogli ostać się tym pewniej, im bardziej niezłomny pozostanie duch tego, który im przewodzi.
W Piotrze zatem umacnia się męstwo wszystkich. Tak zostaje udzielona pomoc Bożej łaski, że stałość, którą Chrystus daje Piotrowi, przez Piotra staje się udziałem apostołów.
4. Skoro więc widzimy, najmilsi, że Bóg ustanowił dla nas tak wielką pomoc, słusznie i sprawiedliwie radujemy się zasługami i godnością naszego przewodnika. Dziękujemy naszemu wiecznemu Królowi i Odkupicielowi, Panu Jezusowi Chrystusowi, że tak wielką władzę dał temu, którego ustanowił zwierzchnikiem całego Kościoła. Jeśli więc i za naszych dni coś należycie czynimy lub urządzamy, trzeba to przypisać działaniu i kierownictwu tego, któremu powiedziano: „Ty zaś, gdy się nawrócisz, umacniaj swoich braci” (Łk 22,32). Jemu też Pan po swoim zmartwychwstaniu, w odpowiedzi na trzykrotne wyznanie miłości, którą związał go ze sobą na wieki, trzykrotnie powierzył tajemnicę tej posługi, mówiąc: „Paś moje owce” (por. J 21,15–17).
Bez wątpienia czyni to także teraz. Troskliwy pasterz wypełnia polecenie Pana, umacnia nas swoimi napomnieniami i nie przestaje się za nas modlić, aby żadna pokusa nas nie pokonała.
Skoro zaś, jak należy wierzyć, otacza tą ojcowską troską cały lud Boży, gdziekolwiek się on znajduje, o ileż chętniej przychodzi z pomocą nam, swoim wychowankom. To przecież pośród nas, w świętym miejscu swego błogosławionego zaśnięcia, spoczywa w tym samym ciele, w którym nam przewodził.
Jemu więc przypiszmy ten dzień, w którym rozpoczęła się nasza służba, jemu przypiszmy to święto. To dzięki jego orędownictwu dane nam było objąć jego stolicę. We wszystkim wspiera nas łaska naszego Pana Jezusa Chrystusa, który żyje i króluje z Bogiem Ojcem i Duchem Świętym na wieki wieków.
Amen.














