Kolejny fragment „O wierze do Piotra” Fulgencjusza z Ruspe omawia tę część stworzenia Bożego, która pozostaje ukryta przed ludzkimi oczami, a którą dziś określamy wspólnym mianem „aniołów”. Starożytni lubili w te tematy się zagłębiać zdecydowanie bardziej niż my dzisiaj.
Z pism Ojców
Wszystko to ukazuje, że również święci aniołowie są stworzeniem Świętej Trójcy, której przedziwna mądrość jaśnieje w porządku wszystkich rzeczy, jakie zechciała stworzyć, a jej moc objawia się w samym dziele stworzenia.
Te więc, którym było przeznaczone przestać istnieć, jedne wyprowadził z wody, inne – ponieważ tak chciał Wszechmogący – z ziemi. Duchom wyższym natomiast nie dał żadnej naturalnej wspólnoty z żywiołami cielesnymi. Stworzył je jako nieśmiertelne i wszczepił im zdolność oraz rozum potrzebne do rozważania, poznawania i miłowania Bóstwa. Stworzył je jednak w taki sposób, aby bardziej niż samych siebie miłowały Tego, którego dziełem poznały, że zostały takimi uczynione, chociaż żadne ich zasługi nie poprzedziły tego, iż stały się tym, czym są.
Aby zaś ta miłość zasługiwała na sprawiedliwą i należną pochwałę, obdarzył je również wolnością woli, tak iż mogły albo zwrócić się ku Temu, który jest ponad nimi, świętym dążeniem miłości, albo przez ciężar nieuporządkowanej pożądliwości skłonić się ku sobie samym lub ku temu, co znajduje się niżej od nich.
Nie istnieje więc żadna natura, która mogłaby trwać na wieki, żyjąc bądź nieszczęśliwie, bądź szczęśliwie, poza tą, która dzięki darowi samego Boga może o Bogu rozmyślać. Taka zaś natura intelektualna znajduje się w duszach ludzkich i w duchach anielskich. Bóg bowiem jedynie aniołom i ludziom udzielił zdolności poznawania Go i miłowania.
Ze względu na wolność wyboru, którą dobroć Stwórcy powinna była w szczególny sposób obdarzyć stworzenie intelektualne, Bóg udzielił im zdolności i woli poznawania Go oraz miłowania w taki sposób, aby każdy mógł zarówno je zachować, jak i utracić. Gdyby jednak ktoś dobrowolnie je utracił, nie mógłby później odzyskać ich własną mocą. Do Tego bowiem należało ponownie, przez darmowy dar swojej dobroci, wzbudzać początki świętej myśli w tych, których zechciał odnowić, do którego należało również na samym początku stworzenia, bez żadnych uprzednich zasług, przedziwnie uporządkować duchy i ciała, wyznaczając im, zgodnie ze swoją mądrością i wolą, odpowiednie miejsca oraz właściwości.
Aniołowie zatem i ludzie, ponieważ zostali stworzeni jako istoty rozumne, już w samym akcie stworzenia ich duchowej natury otrzymali od Boga dar wieczności i szczęścia. Otrzymali go jednak pod takim warunkiem, że gdyby nieustannie trwali w miłości do swego Stwórcy, pozostaliby zarazem wieczni i szczęśliwi. Gdyby natomiast, korzystając z wolności własnego wyboru, usiłowali czynić swoją wolę wbrew nakazowi najwyższego Stwórcy, szczęście natychmiast opuściłoby buntowników, a pozostałaby im nieszczęśliwa wieczność, skazana odtąd na mękę błędów i cierpień.
W odniesieniu do aniołów Bóg postanowił i sprawił, że ten, który utracił dobroć swojej woli, nigdy już nie odzyska jej dzięki Bożemu darowi.
Ta więc część aniołów, która przez całkowicie dobrowolne odwrócenie odstąpiła od Boga, swego Stwórcy, będącego jedynym dobrem, dzięki któremu była szczęśliwa, na mocy wyroku najwyższej sprawiedliwości znalazła początek swego potępienia już w samym odwróceniu woli. Rozpocząć karę nie oznaczało dla niej niczego innego, jak zostać pozbawioną miłości owego dobra, które daje szczęście.
Bóg postanowił, aby cała ta część aniołów na zawsze pozostawała w wiecznej karze, i przygotował dla niej również ogień wieczny. W nim wszyscy owi aniołowie-przestępcy nigdy nie będą mogli uwolnić się ani od złej woli, ani od kary. Jak bowiem trwa w nich zło niesprawiedliwego odwrócenia, tak trwać będzie wieczne potępienie będące sprawiedliwą odpłatą.
Książę tych złych duchów, diabeł, zawistnie doprowadził pierwszych ludzi do upadku w grzech i zaszczepił zasługę śmierci, wraz ze skażeniem grzechu, nie tylko w nich, lecz także w całym ich potomstwie.
Bóg zaś, miłosierny i sprawiedliwy, jak po upadku diabła i jego aniołów, dokonanym z ich własnej woli, utwierdził pozostałych aniołów w wiecznym trwaniu w Jego miłości, tak również nie pozwolił, aby cała masa rodzaju ludzkiego zginęła na wieki. Tych, których zechciała wybrać Jego darmowa dobroć, przeznaczył do wyprowadzenia z ciemności i przywrócenia do światła. W tych ciemnościach bowiem wskutek potępienia wynikającego z grzechu pierworodnego znajduje się każdy człowiek od chwili narodzin.
W sposób szczególny ukazał przy tym, że łaska Wyzwoliciela, która nie była im należna, uwalnia jednych z więzów grzechu pierworodnego, podczas gdy innych, zwłaszcza zaś niemowlęta, którym nie można przypisać żadnych osobistych zasług ani dobrej, ani złej woli, zatrzymuje nierozerwalny węzeł wiecznego potępienia.
Fulgencjusz z Ruspe, O wierze do Piotra, 29-31
Punkty do medytacji
W ortodoksji chrześcijańskiej „angelologia” – czyli ta część teologii, która mówi o niecielesnych duchach – nie jest mocno rozbudowana. W Liturgii wspominamy trzech Archaniołów – Michała, Gabriela i Rafała – oraz naszych aniołów stróżów. Jeśli w piśmie Fulgencjusza aż tyle uwagi poświęcone jest bytom niecielesnym, to dlatego że ludzka ciekawość często rodzi w nas pragnienie wiedzy nawet na te tematy, których Bóg nam nie odsłania. Czy potrafisz postawić granice swojej dociekliwości na temat tego, co niewidzialne?














