Kościół wspomina dziś świętego Barnabę, apostoła. Znamy do już z kart Nowego Testamentu, ale także pewne informacje o nim przekazują nam wcześni pisarze chrześcijańscy.
Dzieje Apostolskie (4,36–37) piszą o nim:
„Józef, nazwany przez apostołów Barnabą, co się wykłada: Syn Pocieszenia, Lewita, rodem z Cypru, sprzedał rolę, którą posiadał, a pieniądze przyniósł i złożył u stóp apostołów.”
A także: :
Był człowiekiem dobrym i pełnym Ducha Świętego i wiary (Dz 11, 24)
Wspominając Barnabę wracamy do samych początków Kościoła. Euzebiusz z Cezarei przekazuje w swojej „Historii Kościelnej” (I, 12, 1) wczesnochrześcijańską tradycję wpisującą Barnabę na listę siedemdziesięciu uczniów wyznaczonych przez Jezusa do pracy misyjnej (Łk 10,1). Mówimy więc o człowieku, który znał osobiście Jezusa i głosił Go światu.
Z pism o Ojcach:
Tradycja Kościoła przypisuje Barnabie autorstwo jednego ze starożytnych tekstów, który dotrwał do naszych czasów jako „List Barnaby”, ale nie ma pewności, czy rzeczywiście ten tekst on napisał. Dlatego w dzień jego wspomnienia sięgnijmy raczej po katechezę wygłoszoną przez Benedykta XVI podczas audiencji 31 stycznia 2007. Ojciec święty mówił wtedy następujące słowa:
„Imię Barnaba znaczy «Syn Zachęty» lub «Syn Pocieszenia» (por. Dz 4, 36) i jest to przydomek żydowskiego lewity rodem z Cypru. Osiedlił się w Jerozolimie i był jednym z pierwszych, którzy przyjęli chrześcijaństwo po zmartwychwstaniu Pana. Bardzo wielkodusznie sprzedał posiadaną ziemię, a uzyskane za nią pieniądze oddał apostołom na potrzeby Kościoła (por. Dz 4, 37). To on poręczył za nawrócenie Szawła wobec chrześcijańskiej wspólnoty jerozolimskiej, która nie ufała jeszcze dawnemu prześladowcy (por. Dz 9, 27). Posłany do Antiochii Syryjskiej, udał się do Tarsu po Pawła, który tam się schronił, i wraz z nim spędził cały rok, poświęcając się ewangelizacji tego ważnego miasta, gdzie w Kościele Barnaba był znany jako prorok i nauczyciel (por. Dz 13, 1). Tak więc po pierwszych nawróceniach pogan Barnaba zrozumiał, że wybiła godzina Szawła, który schronił się w Tarsie, swoim mieście. Udał się tam, by go odszukać. W tym ważnym momencie niejako zwrócił Pawła Kościołowi; w tym sensie jeszcze raz dał mu Apostoła Narodów. Kościół antiocheński posłał Barnabę razem z Pawłem na misję — ta ich wyprawa została nazwana pierwszą podróżą misyjną Apostoła. W rzeczywistości była to podróż misyjna Barnaby, bo to on był za nią odpowiedzialny, a Paweł dołączył do niego jako współpracownik; zaprowadziła ich na Cypr i do środkowopołudniowej Anatolii w dzisiejszej Turcji, gdzie położone były miasta Atalia, Perge, Antiochia Pizydyjska, Ikonium, Listra oraz Derbe (por. Dz 13-14). Razem z Pawłem udał się następnie na tak zwany Sobór Jerozolimski, gdzie po dogłębnym zbadaniu rozważanej kwestii apostołowie wraz ze starszymi postanowili, że obrzezanie nie będzie obowiązywało chrześcijan (por. Dz 15, 1-35). Dopiero w ten sposób, dzięki nim oficjalnie mógł istnieć Kościół pogan, Kościół, w którym nie było obrzezania: jesteśmy synami Abrahama po prostu dzięki wierze w Chrystusa.
Później, na początku drugiej wyprawy misyjnej Paweł i Barnaba poróżnili się, ponieważ Barnaba chciał wziąć na towarzysza Jana, zwanego Markiem, podczas gdy Paweł był temu przeciwny, bo w czasie poprzedniej wyprawy młodzieniec się od nich odłączył (por. Dz 13, 13; 15, 36-40). Tak więc również między świętymi pojawiają się różnice zdań, niezgoda i kontrowersje. Fakt ten wydaje mi się pokrzepiający, pokazuje bowiem, że święci «nie spadają z nieba». Są takimi ludźmi jak my i mają także skomplikowane problemy. Świętość nie bierze się z tego, że człowiek nigdy się nie pomylił, nie zgrzeszył. Świętość może wzrastać dzięki zdolności do nawrócenia i skruchy, gotowości, by rozpoczynać na nowo, a zwłaszcza dzięki zdolności do pojednania i przebaczenia. I tak Paweł, który w stosunku do Marka był raczej cierpki i surowy, w końcu znów się z nim zszedł. Św. Paweł w ostatnich listach — do Filemona oraz Drugim do Tymoteusza — właśnie o Marku mówi «mój współpracownik». Tak więc świętymi stajemy się nie dlatego, że nigdy nie pobłądziliśmy, ale dzięki zdolności pojednania i przebaczenia. Wszyscy możemy nauczyć się tej drogi świętości.
W każdym razie Barnaba wraz z Janem Markiem wyruszył w drogę na Cypr (por. Dz 15, 39) ok. 49 r. Od tego momentu gubią się jego ślady. Tertulian przypisuje mu autorstwo Listu do Hebrajczyków, co jest dość prawdopodobne, bo pochodzącego z pokolenia Lewiego Barnabę mogło interesować zagadnienie kapłaństwa. A List do Hebrajczyków zawiera nadzwyczajną interpretację kapłaństwa Jezusowego.”
Punkty do medytacji:
Barnaba należy do „świętych drugiego planu”. Nie jest tak znany jak wielcy Apostołowie jak Piotr czy Paweł. A jednak bez jego mądrości i obecności w Kościele losy Szawła z Tarsu czy Marka mogłyby potoczyć się zupełnie inaczej. Ilu jest takich ludzi, na których stoi historia wielkich? Czy Kościół nie jest jak ludzkie ciało, które ma członki widoczne i ważne jak głowa, serce, ręce czy nogi, ale dla jego istnienia konieczne są także te, których nawet nie dostrzegamy: gruczoły czy poszczególne nerwy…? Czy rozumiem wagę takiego spojrzenia na wspólnotę Kościoła, które dostrzega nie tylko wielkich, ale także tych, dzięki którym wielcy stali się wielkimi?














