W bliskości uroczystości Najświętszego Ciała i Krwi Pańskiej sięgamy po kolejny fragment komentarza Augustyna z Hippony do szóstego rozdziału Ewangelii świętego Jana:
Z pism Ojców
„Ja jestem chlebem żywym, który zstąpił z nieba”. Dlatego żywy, że zstąpił z nieba. Z nieba zstąpiła także manna, ale manna była cieniem, a tu jest prawda. „Jeśli ktoś będzie spożywał z tego chleba, będzie żył na wieki: a chlebem, który Ja dam, jest moje ciało za życie świata” (J 6,51). Jak ciało może pojąć to, że chleb nazwał ciałem?
Nazwane jest ciałem to, czego ciało nie pojmuje: i tym bardziej ciało tego nie pojmuje, że nazwane jest ciałem. Byli tym przerażeni, mówili, że to dla nich za dużo, uważali, że to jest niemożliwe. „Moje ciało – mówi – jest dla życia świata”. Wierzący rozumieją ciało Chrystusa, jeśli nie zaniedbują bycia ciałem Chrystusa. Niech się staną ciałem Chrystusa, jeśli chcą żyć z ducha Chrystusa. Przecież tylko ciało Chrystusa żyje duchem Chrystusa.
Zrozumcie, bracia moi, co teraz powiem. Jesteś człowiekiem: masz zarówno ducha, jak i ciało. Mówiąc o duchu mam na myśli to, co nazywamy także duszą, i co składa się na to, że jesteś człowiekiem. Składasz się bowiem z duszy i ciała. Masz zatem niewidzialnego ducha i widzialne ciało. Powiedz mi, co daje życie czemu: twój duch żyje dzięki twojemu ciału, czy twoje ciało żyje z twojego ducha? Każdy żywy człowiek odpowiada na to pytanie – kto zaś nie umie odpowiedzieć, nie wiem, czy jest żywy – co więc odpowiada każdy żywy człowiek? Oczywiście, że ciało moje żyje z mojego ducha.
Chcesz więc i ty żyć duchem Chrystusa? Bądź w ciele Chrystusa! Czy bowiem moje ciało żyje twoim duchem? Moje żyje moim duchem, a twoje twoim. Nie może więc ciało Chrystusa żyć inaczej niż duchem Chrystusa. Dlatego apostoł Paweł wyjaśniając nam, czym jest ten chleb, mówi: „My liczni jesteśmy jednym chlebem, jednym ciałem” (1 Kor 10,17). O, sakramencie pobożności! O, znaku jedności! O, węźle miłości! Kto chce żyć, ma skąd czerpać życie, ma źródło życia. Niech przystąpi, niech uwierzy i włączy się w ciało, aby zostać ożywionym. Niech nie wzdraga się przed towarzystwem innych członków, niech nie będzie członkiem zgniłym, który zasługuje na odcięcie, niech nie będzie członkiem brzydkim, który jest powodem wstydu: niech będzie piękny, zdolny, zdrowy, niech włączy się w ciało, żyje dla Boga dzięki Bogu. Teraz niech trudzi się na ziemi, aby potem królował w niebie.
„Kłócili się więc Żydzi między sobą mówiąc: W jaki sposób On może dać nam swoje ciało do spożycia” (J 6,52). Kłócili się między sobą, ponieważ nie pojmowali chleba zgody, ani nie chcieli go przyjąć: ludzie bowiem, którzy taki chleb spożywają, nie kłócą się między sobą, bo „choć liczni jesteśmy jednym chlebem, jednym ciałem” (1 Kor 10,17). I przez niego „Bóg sprawia, że zamieszkują w domu w jedności” (Ps 68, 7).
Ponieważ zaś kłócąc się między sobą pytali, w jaki sposób Pan może dać im swoje ciało do spożycia, nie to słyszą, ale Pan cały czas do nich mówi: „Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: jeśli nie będziecie jedli ciała Syna Człowieczego i nie będziecie pili Jego krwi, nie będziecie mieli życia w sobie”. Nie wiecie, jak i w jaki sposób należy jeść ten chleb, ale: „jeśli nie będziecie jedli ciała Syna Człowieczego i nie będziecie pili Jego krwi, nie będziecie mieli życia w sobie”. Oczywiście nie powiedział tego do ludzi umarłych, ale żywych. Dlatego, aby nie myśleli o tym życiu i aby nie sprzeczali się na ten temat, dodał następnie: „Kto spożywa moje ciało i pije moją krew, ma życie wieczne” (J 6, 53-54). Nie ma wiecznego życia ten, kto nie spożywa tego chleba, ani nie pije tej krwi, bowiem doczesne życie ludzie mogą mieć bez niego, ale wiecznego w żaden sposób nie mogą. Kto więc nie spożywa Jego ciała, ani nie pije Jego krwi, nie ma w sobie życia, a kto spożywa Jego ciało i pije Jego krew, ma życie. Do obydwu zaś odnosi się to, co powiedział: wieczne. Nie dzieje się zaś tak w przypadku tego pokarmu, który przyjmujemy w celu podtrzymania życia doczesnego: kto go nie przyjmuje, nie będzie żył, ale nie jest tak, że ten, kto go przyjmuje, będzie żył. Zdarza się przecież, że z powodu starości, choroby czy z jakiejś innej przyczyny, umiera wielu, którzy przyjmują pokarm. W przypadku zaś tego pokarmu i napoju, to jest ciała i krwi Pana, nie dzieje się tak. Kto go bowiem nie przyjmuje, nie ma życia, a kto go przyjmuje, ma życie, i to oczywiście życie wieczne. W tym pokarmie i napoju chce wyrazić wspólnotę ciała i swoich członków, którym jest święty Kościół w przeznaczonych, powołanych, usprawiedliwionych i uwielbionych świętych oraz jego wiernych. Pierwsza z tych rzeczy już się dokonała: przeznaczenie. Druga i trzecia dokonały się, dzieją się i będą się dziać, czyli: powołanie i usprawiedliwienie. Czwarta zaś rzecz teraz przeżywana jest w nadziei, zaś dokona się realnie w przyszłości: uwielbienie. Sakrament tej rzeczywistości, czyli jedności ciała i krwi Chrystusa przygotowywany jest na stole Pańskim w niektórych miejscach codziennie, a gdzie indziej po kilkudniowej przerwie. Wtedy ze stołu Pańskiego przyjmowany jest przez jednych na życie, przez innych na śmierć. Sama zaś rzecz, której sakrament jest znakiem, każdemu człowiekowi służy ku życiu, nikomu ku śmierci, kimkolwiek byłby jej uczestnik. (Augustyn z Hippony, Traktat XXVI do Ewangelii świętego Jana)
Punkty do medytacji
Słowa Augustyna o Eucharystii z tej homilii warto wpisać na trwałe w swoją pamięć i serce: „O, sakramencie pobożności! O, znaku jedności! O, węźle miłości!”. Przyjmowanie Eucharystii jest nie tylko przyjmowaniem Jezusa, ale także przyjmowaniem braterskiej komunii. Czy jestem świadom, że przystępując podczas mszy do komunii, wchodzę w jedność nie tylko z Panem, ale także z moimi braćmi? Czy tym samym poruszeniem serca dążę do Niego i do braci?
Sprawowanie Eucharystii domaga się zaangażowania nie tylko swojego ciała, ale całego siebie: sprawujemy ją wykonując obrzędy widoczne, ale żeby dokonało się w nas coś niewidocznego dla oczu. Czy tak „spożywam” sakrament, żeby dawał mi życie, a nie śmierć? A skoro życie polega na miłowaniu braci, czy badam moje serce, by nie miłowało braci, gdy przyjmuję chleb z ołtarza?
Więcej tekstów Ojców
Jeśli chcesz poświęcić na lekturę Ojców więcej czasu, to w Bibliotece patrystycznej znajdują się wszystkie cztery Traktaty Augustyna na szósty rozdział Ewangelii Jana. Są to Traktat XXIV, XXV, XXVI i XXVII.














