Dziś liturgia rzymska obchodzi wspomnienie poświęcenia dwóch bazylik wzniesionych nad grobami apostołów. Bazylika św. Piotra stoi na Watykanie, a bazylika św. Pawła za Murami przy dawnej drodze Ostyjskiej. Początki obu świątyń sięgają IV wieku i czasów cesarza Konstantyna.
Obecną bazylikę św. Piotra, wzniesioną na miejscu wcześniejszej bazyliki konstantyńskiej, poświęcił papież Urban VIII 18 listopada 1626 roku. W 2026 roku przypada więc 400. rocznica tego wydarzenia. Bazylika św. Pawła za Murami została niemal doszczętnie zniszczona przez pożar w 1823 roku. Po odbudowie poświęcił ją Pius IX 10 grudnia 1854 roku, dwa dni po ogłoszeniu dogmatu o Niepokalanym Poczęciu Maryi. Rocznicę jej poświęcenia wpisano jednak do kalendarza pod wspólną datą 18 listopada.
W celebracji liturgicznej rocznic poświęcenia kościołów czy bazylik nigdy w centrum nie stoi budynek, ale wspólnota, która w nim się gromadzi. Dlatego dzień dzisiejszy jest przede wszystkim pamięcią o obecności i świadectwie apostołów Jezusa Chrystusa w Rzymie. Tam założony przez nich Kościół dał początek wielu, bardzo wielu wspólnotom rozsianym obecnie na całym świecie.
Dlatego na dzień dzisiejszy proponujemy lekturę Mowy 82 Leona Wielkiego. Jej całość jest w naszej Bibliotece patrystycznej.
Z pism Ojców
Dlatego właśnie do tego miasta, błogosławiony Apostole Piotrze, nie zawahałeś się przybyć. Towarzyszył ci Paweł, współuczestnik twojej chwały, choć był jeszcze zajęty organizowaniem innych Kościołów. Wszedłeś więc odważnie w ten las wyjących bestii i w ten najburzliwszy ocean wzburzenia świata, z większą ufnością niż wtedy, gdy chodziłeś po falach jeziora. Nie uląkłeś się Rzymu, władcy świata, ty, który uląkłeś się domu Kajfasza. Czyż okrucieństwo Nerona nie było większe od sądu Piłata? Czy potęga Klaudiusza nie była straszniejsza niż zajadłość Żydów? Siła miłości zwyciężyła więc wszelką przyczynę lęku i nie uważałeś za godnych obawy tych, których należało zdobyć dla miłości Chrystusa.
Do takiej właśnie nieustraszonej miłości przygotowało cię już wcześniej owo potrójne pytanie Pana: „Szymonie, synu Jana, czy miłujesz Mnie?” (J 21,15–17). Nie po to bowiem Chrystus pytał trzykrotnie, aby dowiedzieć się czegoś, czego nie wiedział, lecz aby nauczyć przyszłego pasterza, że miłość do Chrystusa ma się urzeczywistniać przez karmienie Jego owiec.
Rosła więc twoja odwaga dzięki licznym znakom, obfitowała w dary łaski, umacniała się przez doświadczenia cnót. Już pouczyłeś lud obrzezany; już założyłeś Kościół w Antiochii, gdzie po raz pierwszy uczniów Chrystusa nazwano chrześcijanami (Dz 11,26). Już napełniłeś Ewangelią Pont, Galację, Kapadocję, Azję i Bitynię. A choć nie miałeś żadnej wątpliwości co do powodzenia dzieła ani nie znałeś kresu swoich trudów, zanosiłeś jednak zwycięski sztandar krzyża Chrystusowego do samej twierdzy imperium rzymskiego, aby tam, gdzie zdawała się panować największa potęga, jeszcze pełniej objawiła się chwała Męki Pańskiej.
A oto spotkał cię błogosławiony współapostół, naczynie wybrane (Dz 9,15), szczególny nauczyciel pogan – Paweł. Został ci dany jako towarzysz w czasie, gdy niewinność, wstydliwość i wolność były gnębione pod panowaniem Nerona. Jego szaleństwo, rozpalone wszelkimi występkami, doszło do takiego obłędu, że jako pierwszy spośród ludzi wzniecił powszechne prześladowanie przeciw chrześcijanom. Sądził bowiem, że mordując świętych, zdoła zgasić dar Boży. Lecz dla tych, dla których największym zyskiem było umrzeć dla Chrystusa, śmierć stała się początkiem wiecznego szczęścia. „Drogocenna jest w oczach Pana śmierć Jego świętych” (Ps 116[115],15). Żadne okrucieństwo nie mogło więc zniszczyć religii opartej na tajemnicy krzyża Chrystusa.
Kościół nie został pomniejszony przez prześladowania, lecz wzrastał. Pole Pańskie nieustannie okrywa się nowym zasiewem, a ziarna, które obumierają pojedynczo, rodzą stokrotny plon. Spójrz tylko, jak liczne potomstwo wydały owe dwa ziarna zasiane przez Boga! Tysiące świętych męczenników, naśladując triumf Apostołów, otoczyły nasze miasto niczym purpurowym płaszczem, lśniącym drogocennymi kamieniami, i uwieńczyły je jakby diademem z wielu klejnotów.
Leon Wielki, Mowa 82, 4-6














