Strona główna / Liturgia z Ojcami / Jan Chryzostom: daj na pożytek bliźniego wszystko, co posiadasz

Jan Chryzostom: daj na pożytek bliźniego wszystko, co posiadasz

Kolejną niedzielę zwykłą przeżywamy w Kościele jako Dzień Ubogiego. Dlatego tym ważniejsze wydają się słowa z homilii Jana Chryzostoma, którą proponujemy na dzisiaj. W kościołach odczytywana jest przypowieść z Ewangelii Mateusza o człowieku, który wybierając się w podróż podzielił swój majątek między sługi a po powrocie z podróży zaczął się z nimi rozliczać. Całość homilii Jana Chryzostoma jest w Bibliotece patrystycznej. Tutaj poroponujemy jej fragment.

Z pism Ojców

Zauważ jednak, że nigdzie nie domaga się natychmiastowego rozliczenia. W przypowieści o winnicy wydzierżawił ją rolnikom i odjechał w dalekie strony; tutaj zaś powierzył sługom talenty i wyruszył w podróż — abyś poznał Jego wielką cierpliwość (por. Mt 21,33; Mt 25,14–15). Mnie zaś wydaje się, że mówiąc o tym, wskazuje na zmartwychwstanie. Tutaj jednak nie ma już winnicy i rolników: wszyscy są sługami. Nie tylko bowiem do przełożonych ani tylko do Żydów kieruje swoje słowa, lecz do wszystkich.

Ci, którzy przynoszą Mu zysk, otwarcie uznają zarówno to, co sami uczynili, jak i to, co otrzymali od swego Pana. Jeden mówi: „Panie, przekazałeś mi pięć talentów”, drugi zaś: „Dwa” (Mt 25,20.22). Wskazują w ten sposób, że od Niego otrzymali to, co stało się źródłem ich zysku; okazują wielką wdzięczność i Jemu wszystko przypisują.

Cóż zatem mówi Pan? „Dobrze, sługo dobry i wierny!” — dobry, ponieważ właśnie na tym polega dobroć: na trosce o bliźniego. „Byłeś wierny w niewielu rzeczach, nad wieloma cię postawię. Wejdź do radości swego pana!” (Mt 25,21). Przez te słowa rozumie pełnię szczęśliwości.

Tamten jednak postępuje inaczej. Jak mianowicie? „Wiedziałem, że jesteś człowiekiem surowym: żniesz tam, gdzie nie posiałeś, i zbierasz tam, gdzie nie rozsypałeś. Przeląkłem się więc i ukryłem twój talent. Oto masz swoją własność” (Mt 25,24–25).

A Pan? „Powinieneś był oddać moje pieniądze bankierom” (Mt 25,27). To znaczy: powinieneś był przemawiać, napominać, udzielać rad. A jeśli nie chcą słuchać? Za to już nie odpowiadasz.

Czy można sobie wyobrazić większą łagodność? Ludzie przecież tak nie postępują: nawet tego, kto oddał pieniądze na procent, obarczają odpowiedzialnością za ich odzyskanie. On zaś nie tak. „Powinieneś był — powiada — oddać je na procent, a troskę o ich odzyskanie pozostawić Mnie. Ja zaś odebrałbym je z zyskiem”. Przez zysk płynący ze słuchania rozumie czyny, które powinny z niego wyrosnąć. „Ty powinieneś był uczynić to, co łatwiejsze, Mnie zaś pozostawić to, co trudniejsze”.

Ponieważ więc sługa tego nie uczynił, Pan mówi: „Zabierzcie mu talent i dajcie temu, który ma dziesięć talentów. Każdemu bowiem, kto ma, będzie dodane i będzie miał w obfitości; temu zaś, kto nie ma, zabiorą nawet to, co ma” (Mt 25,28–29).

Co to znaczy? Kto otrzymał dar słowa i nauczania, aby przynosić nim pożytek, a z niego nie korzysta, utraci również sam dar. Kto natomiast gorliwie się trudzi, otrzyma go jeszcze obficiej, tak jak tamten traci to, co otrzymał. Lecz kara dla gnuśnego nie kończy się na tym: czeka go kara nieznośna, a wraz z nią wyrok zawierający ciężkie oskarżenie. „Sługę nieużytecznego — powiada — wyrzućcie w ciemności zewnętrzne! Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów” (Mt 25,30).

Widzisz, że najsurowsza kara spotyka nie tylko grabieżcę, chciwca czy sprawcę zła, lecz także tego, kto nie czyni dobra.

Wsłuchajmy się zatem w te słowa. Dopóki mamy sposobność, zabiegajmy o swoje zbawienie, zdobywajmy oliwę do naszych lamp, pracujmy nad pomnożeniem powierzonego nam talentu. Jeśli bowiem będziemy się ociągać i tutaj trawić czas w bezczynności, tam już nikt się nad nami nie ulituje, choćbyśmy podnosili tysiąckrotne lamenty. Także ów człowiek odziany w nieczystą szatę sam ściągnął na siebie wyrok i niczego nie zyskał (por. Mt 22,11–13). Również ten, który otrzymał jeden talent, oddał to, co mu powierzono, a jednak został potępiony (por. Mt 25,24–30). Panny także błagały, przyszły do Niego i kołatały — wszystko na próżno, wszystko bez skutku (por. Mt 25,11–12).

Wiedząc o tym, oddawajmy na pożytek bliźniego zarówno majątek, jak i nasz trud, opiekę i wszystko inne. Talenty oznaczają bowiem tutaj możliwości każdego człowieka: czy to zdolność otoczenia innych opieką, czy pieniądze, czy umiejętność nauczania, czy jakikolwiek inny dar tego rodzaju. Niech nikt nie mówi: „Mam tylko jeden talent i niczego nie mogę uczynić”. Nawet jednym możesz przecież dowieść swojej wierności.

Nie jesteś uboższy od owej wdowy ani mniej wykształcony od Piotra i Jana, którzy obaj byli „ludźmi nieuczonymi i prostymi” (Dz 4,13; por. Mk 12,41–44). A jednak, ponieważ okazali gorliwość i wszystko czynili dla wspólnego dobra, osiągnęli niebo. Nic bowiem nie jest tak miłe Bogu jak życie dla dobra innych.

W tym celu Bóg dał nam mowę, ręce i nogi, siłę ciała, umysł i zdolność rozumienia: abyśmy posługiwali się tym wszystkim zarówno dla własnego zbawienia, jak i dla pożytku bliźniego. Mowa służy nam przecież nie tylko do śpiewania hymnów i składania dziękczynienia, lecz także do nauczania i napominania. Jeśli używamy jej w tym celu, naśladujemy naszego Mistrza; jeśli zaś do celów przeciwnych — diabła.

Tagi:

Zostaw odpowiedź