Strona główna / Czytamy Ojców / Zasady służby apostolskiej

Zasady służby apostolskiej

W kolejnej części homilii XXXII Jana Chryzostoma czytamy:

Z pism Ojców

Następnie, aby uczynić ich godnymi wiary, mówi: „Uzdrawiajcie chorych, oczyszczajcie trędowatych, wypędzajcie demony; darmo otrzymaliście, darmo dawajcie.”

Widzisz, jak troszczy się o ich postępowanie nie mniej niż o ich cuda, dając do zrozumienia, że bez tego same cuda nic nie znaczą? W ten sposób zarazem poskramia ich pychę, mówiąc: „Darmo otrzymaliście, darmo dawajcie”, jak i zabezpiecza ich przed chciwością.

Co więcej, aby nie sądzili, że dzieła te są ich własnym dokonaniem, i aby znaki, które się przez nich dokonywały, nie wyniosły ich ponad miarę, mówi: „Darmo otrzymaliście.” Jakby mówił: „Nie wyświadczacie żadnej łaski tym, którzy was przyjmują. Nie za zapłatę bowiem otrzymaliście te dary ani nie zdobyliście ich własnym trudem; łaska należy do Mnie. Tak więc i wy udzielajcie jej innym darmo, gdyż nie sposób znaleźć ceny godnej takich darów.”

Następnie, wyrywając od razu korzeń wszelkiego zła, mówi: „Nie zdobywajcie złota ani srebra, ani miedzi do swoich trzosów; nie bierzcie torby na drogę ani dwóch tunik, ani sandałów, ani laski.” Nie powiedział: „Nie zabierajcie ich ze sobą”, lecz: „Nawet jeśli możecie je otrzymać od innych, uciekajcie od tej zgubnej choroby”. Widzisz, jak wiele dobrych celów osiągał przez to polecenie? Po pierwsze, usuwał wszelkie podejrzenia wobec swoich uczniów; po drugie, uwalniał ich od wszelkiej troski, aby cały swój czas mogli poświęcić słowu; po trzecie, uczył ich swojej mocy. O tym właśnie przypomina im później zupełnie otwarcie: „Czy brakowało wam czegoś, gdy posłałem was bez trzosa i bez sandałów?” (Łk 22,35)

Nie powiedział od razu: „Nie zdobywajcie niczego”, lecz dopiero po słowach: „Oczyszczajcie trędowatych, wypędzajcie demony”, dodał: „Nie zdobywajcie niczego; darmo otrzymaliście, darmo dawajcie.” W ten sposób zarazem troszczył się o ich pożytek, o ich dobrą opinię i o ich skuteczność.

Być może jednak ktoś powie: co do pozostałych nakazów można znaleźć uzasadnienie, ale dlaczego przykazał, by nie brać na drogę torby, ani dwóch tunik, ani laski, ani sandałów? Ponieważ zamierzał wychować ich do najwyższej doskonałości. Już wcześniej bowiem nie pozwolił im troszczyć się nawet o dzień jutrzejszy. Miał przecież posłać ich jako nauczycieli całego świata. Dlatego czyni z ludzi niemal aniołów — jeśli wolno tak powiedzieć — uwalniając ich od wszelkiej ziemskiej troski, aby zajmowała ich tylko jedna troska: troska o nauczanie. A raczej nawet od tej troski ich uwalnia, mówiąc: „Nie troszczcie się o to, jak albo co macie mówić.” I tak to, co wydaje się bardzo uciążliwe i trudne do zniesienia, ukazuje jako szczególnie lekkie i łatwe. Nic bowiem nie czyni człowieka tak pogodnym jak uwolnienie od niepokoju i trosk, zwłaszcza gdy wraz z tym uwolnieniem nie brakuje mu niczego, ponieważ sam Bóg jest obecny i staje się dla niego wszystkim.

Następnie, aby nie powiedzieli: „Skąd więc otrzymamy niezbędne pożywienie?”, nie przypomina im słów, które wcześniej wypowiedział: „Przypatrzcie się ptakom powietrznym.” – nie byli bowiem jeszcze zdolni urzeczywistnić tego przykazania w swoim postępowaniu – ale dodaje coś znacznie łatwiejszego do przyjęcia: „Godzien jest bowiem robotnik swego pożywienia.”

W ten sposób oznajmia, że mają być utrzymywani przez swoich uczniów. Chciał bowiem, aby oni sami nie wynosili się ponad tych, których nauczają, jak gdyby wszystko dawali, niczego od nich nie przyjmując; a z drugiej strony, aby uczniowie nie odwracali się od swoich nauczycieli, sprawiając, że ci czuliby się przez nich lekceważeni.

Następnie, aby nie powiedzieli: „Czy więc nakazujesz nam żyć z żebraniny?” i nie odczuwali z tego powodu wstydu, daje im do zrozumienia, że chodzi o należność, a nie o jałmużnę. Czyni to zarówno nazywając ich „robotnikami”, jak i określając otrzymywane wsparcie mianem „zapłaty”. „Nie myślcie bowiem — mówi — że skoro wasza praca dokonuje się przez słowa, dobro, które przynosicie, jest małe. Przeciwnie, dzieło to wymaga wielkiego trudu. A cokolwiek dają ci, którzy są przez was nauczani, nie jest darmowym darem z ich strony, lecz zapłatą, którą wam oddają. Albowiem robotnik godzien jest swego pożywienia.”

Nie powiedział tego jednak dlatego, jakoby taka zapłata była rzeczywistą miarą wartości apostolskich trudów — dalekie od tego; nie daj Boże! — lecz po to, by z jednej strony ustanowić dla apostołów zasadę, aby nie szukali niczego ponad to, co konieczne, a z drugiej strony przekonać dających, że to, co czynią, nie jest aktem szczodrobliwości, lecz spłatą długu.

Jan Chryzostom, Homilie na Ewangelię Mateusza, XXXII, 6-7

Punkty do medytacji

O miejscu cudów w życiu chrześcijańskim Jan Chryzostom więcej będzie mówił w dalszej częściej homilii, ale już tutaj jasno stwierdza, że cuda są zdecydowanie mniej znaczące niż sposób życia ukształtowany przez Chrystusa w swoich uczniach. Pomyśl, czy swoją wiarę i modlitwę koncentrujesz na ukształtowaniu w sobie takiej postawy i sposobu myślenia, który widzimy w Jezusie, czy na poszukiwaniu niezwykłych działań Boga?

Jan Chryzostom sporą część homilii poświęca kwestiom materialnym w życiu ludzi całkowicie zaangażowanych w sprawy Ewangelii: z jednej strony mają prawo żyć dzięki wsparciu tych, którym posługują, ale z drugiej strony mają coraz bardziej uwalniać się od doczesnych potrzeb i trosk. Przemyśl tę homilię w kontekście dzisiejszej organizacji parafii. Co Jan Chryzostom powiedziałby księżom i wiernym naszych parafii?

Tagi:

Zostaw odpowiedź