Strona główna / Czytamy Ojców / Zgorszeniem może stać się nawet dobry przyjaciel…

Zgorszeniem może stać się nawet dobry przyjaciel…

Od początku sierpnia sięgamy po homilię Augustyna z Hippony wygłoszoną zaraz po zburzeniu Rzymu (o samym wydarzeniu więcej przeczytasz tutaj). Homilia rozpoczyna się wezwaniem do zachowania łagodności w trudnej sytuacji i przyjęcia świata takim, jakim jest: z tym co dobre i z tym co złe. Dziś czytamy dalej tę samą Homilię 81.

Z pism Ojców

Lecz oto przychodzi żona i próbuje nakłonić cię do zła. Kochasz ją – i słusznie, bo żonę należy kochać. Jest przecież częścią ciebie samego. Jednak słyszałeś dziś w Ewangelii: „Jeśli twoje oko jest dla ciebie powodem grzechu, wyłup je i odrzuć od siebie; jeśli twoja ręka lub noga jest dla ciebie powodem grzechu, odetnij ją i odrzuć od siebie” (por. Mt 18,8–9). Każdy, kto jest ci drogi i kogo wysoko cenisz, niech pozostanie dla ciebie kimś bliskim i umiłowanym, dopóki nie zacznie prowadzić cię do zła, to znaczy namawiać cię do grzechu. Właśnie na tym polega zgorszenie.

Przywołaliśmy przykład Hioba i jego żony, chociaż w tej historii samo słowo „zgorszenie” nie pada. Posłuchajmy jednak Ewangelii. Gdy Pan zapowiadał swoją mękę, Piotr zaczął Go przekonywać, aby jej uniknął. Wtedy Jezus odpowiedział: „Zejdź Mi z oczu, szatanie! Jesteś Mi zgorszeniem” (Mt 16,23).

Sam Pan, który zostawił nam wzór życia, wyjaśnił w ten sposób, czym jest zgorszenie i jak należy się go wystrzegać. Przecież chwilę wcześniej powiedział do Piotra: „Błogosławiony jesteś, Szymonie, synu Jony” (Mt 16,17), pokazując, że Piotr należy do Niego jak członek do ciała. Kiedy jednak Piotr zaczął odwodzić Go od wypełnienia woli Ojca, stał się dla Niego zgorszeniem. Chrystus odrzucił więc jego błędną radę, aby potem przywrócić samego Piotra do pełnej jedności. A zatem zgorszeniem staje się dla ciebie każdy, kto zaczyna namawiać cię do zła.

Zwróćcie jednak uwagę na coś jeszcze. Bardzo często dzieje się to nie ze złej woli, lecz z fałszywie pojętej życzliwości. Przyjaciel, ojciec, brat, syn czy żona – ktoś, kto cię kocha i jest przez ciebie kochany – widzi, że cierpisz, i pragnie cię od tego cierpienia uwolnić. Widzi cię „w złym położeniu”, czyli pod ciężarem jakiegoś doświadczenia. Może cierpisz właśnie dlatego, że chcesz pozostać sprawiedliwy. Na przykład odmawiasz złożenia fałszywego świadectwa. To tylko jeden przykład, bo – jak powiedział Pan – „biada światu z powodu zgorszeń” (Mt 18,7).

Wyobraź sobie, że wpływowy człowiek domaga się od ciebie fałszywego zeznania, aby ukryć swój rabunek lub niesprawiedliwy zysk. Odmawiasz, bo nie chcesz zaprzeczyć prawdzie. Wtedy on wpada w gniew. Ma władzę i zaczyna cię prześladować. Przychodzi jednak przyjaciel. Nie chce, abyś cierpiał, dlatego mówi: „Proszę cię, zrób to, czego od ciebie żądają. Cóż w tym takiego wielkiego?” Czy nie podobnie szatan mówił do Chrystusa, cytując nawet Pismo: „Aniołom swoim rozkaże o Tobie, abyś nie uraził o kamień swej nogi” (Mt 4,6; Ps 91[90],11–12)? Może i twój przyjaciel, widząc, że jesteś chrześcijaninem, będzie próbował przekonać cię, powołując się na Prawo Boże, tak jak sam je rozumie. Powie: „Zrób to, o co cię proszą”. Ale przecież chodzi o kłamstwo, o fałszywe świadectwo. Czy nie czytałeś: „Każdy człowiek jest kłamcą” (Ps 116[115],11; por. Rz 3,4)? W tej chwili właśnie ten przyjaciel staje się dla ciebie zgorszeniem. Jest twoim przyjacielem – co więc masz zrobić? Jest dla ciebie jak oko albo ręka. A jednak Pan mówi: „Odetnij ją i odrzuć od siebie” (por. Mt 18,8–9). Co to znaczy? Nie zgadzaj się na jego radę. Taki jest sens tych słów: „odetnij i odrzuć od siebie” – nie ulegaj. Członki naszego ciała tworzą jedność dlatego, że współdziałają ze sobą. Żyją w zgodzie i dzięki niej pozostają złączone. Gdzie pojawia się niezgoda, tam zaczyna się choroba albo rana. Tak samo jest tutaj. Ten człowiek pozostaje twoim „członkiem”, kimś bliskim – i nadal powinieneś go kochać. Jeśli jednak prowadzi cię do grzechu, „odetnij go i odrzuć od siebie”, to znaczy: nie wyrażaj zgody na jego złą radę. Zamknij przed nią swoje uszy. A może właśnie wtedy on sam się opamięta i powróci odmieniony.

Augustyn z Hippony, Homilia 81,4

Punkty do medytacji

Słowa, które padają w homilii, oprócz codziennych sytuacji w naszym życiu odnoszą się także do głosów, które podniosły się w cesarstwie rzymskim po upadku Rzymu. Wielu ludzi zaczęło winą za tę klęskę obarczać chrześcijaństwo i z miłości do własnej ojczyzny radziło powrót do dawnych kultów. Augustyn przypomina, że sam fakt, że z kimś jesteśmy związani miłością lub życzliwością jeszcze nie oznacza, że rady, których nam będzie udzielał przybliżą nas do Boga. Czy zdarzyło ci się kiedyś odsunąć od przyjaciela lub bliskiej osoby właśnie z tego powodu, że jego czy jej słowa – nawet dyktowane szczerą miłością – zamiast do Boga zbliżać, od Niego oddalały?

Zostaw odpowiedź