Strona główna / Czytamy Ojców / Poza Kościołem nie ma zbawienia? Nie tylko Cyprian z Kartaginy tak myślał…

Poza Kościołem nie ma zbawienia? Nie tylko Cyprian z Kartaginy tak myślał…

Kolejny fragment „O wierze do Piotra” Fulgencjusza z Ruspe przypomina zasadę, której sformułowanie przypisuje się Cyprianowi z Kartaginy: extra Ecclesiam nulla salus, czyli „poza Kościołem nie ma zbawienia”. Jak to przekonanie uzasadnia nasz autor?

Z pism Ojców

Zwierzęta tego świata wypełniają więc bieg i przyczyniają się do piękna obecnego wieku zgodnie z niepojętą wolą Stwórcy. Nie będą jednak zdawały sprawy ze swoich czynów, ponieważ nie są rozumne. „Czyż Bóg troszczy się o woły?” (1 Kor 9,9).

Ludzie natomiast, ponieważ zostali stworzeni jako istoty rozumne, będą musieli zdać Bogu sprawę zarówno z samych siebie, jak i ze wszystkich rzeczy, które otrzymali do użytku w obecnym życiu. Stosownie do jakości swoich uczynków otrzymają albo karę, albo chwałę. „Wszyscy bowiem musimy stanąć przed trybunałem Chrystusa, aby każdy otrzymał zapłatę za uczynki dokonane w ciele, stosownie do tego, czy były dobre, czy złe” (2 Kor 5,10).

Stanie się to wtedy, gdy zgodnie ze słowami naszego Stwórcy i Odkupiciela „wszyscy, którzy spoczywają w grobach, usłyszą Jego głos i wyjdą: ci, którzy czynili dobro, na zmartwychwstanie życia, ci zaś, którzy popełniali zło, na zmartwychwstanie sądu” (J 5,28–29). Ci, którzy popełniali zło, pójdą więc w ogień wieczny, aby na zawsze płonąć wraz z diabłem, księciem wszelkiego zła. Ci natomiast, którzy czynili dobro, pójdą do życia wiecznego, aby bez końca królować z Chrystusem, Królem wszystkich wieków.

Z Chrystusem będą zaś królować ci, których Bóg w swojej darmowej dobroci przeznaczył do królestwa. Ponieważ przez predestynację przygotował ich w taki sposób, aby byli godni królestwa, przygotował ich zgodnie ze swoim zamysłem do powołania, aby byli posłuszni; przygotował ich do usprawiedliwienia, aby po otrzymaniu łaski prawidłowo wierzyli i dobrze żyli; przygotował ich także do uwielbienia, aby, stawszy się współdziedzicami Chrystusa, posiadali królestwo niebieskie bez końca.

Do tego królestwa w różnych czasach dochodzili przez sakramenty ustanowione przez Chrystusa ze względu na wiarę w Jego wcielenie ci, których Bóg zbawił darmo, bez poprzedzającej zasługi dobrej woli lub dobrego uczynku.

Od czasu zaś, gdy nasz Zbawiciel powiedział: „Jeśli się ktoś nie narodzi z wody i z Ducha Świętego, nie może wejść do królestwa Bożego” (J 3,5), nikt nie może otrzymać królestwa niebieskiego ani życia wiecznego bez sakramentu chrztu, z wyjątkiem tych, którzy w Kościele katolickim bez przyjęcia chrztu przelewają krew za Chrystusa.

Jeżeli ktoś przyjął sakrament chrztu w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego, czy to w Kościele katolickim, czy też w jakiejkolwiek herezji lub schizmie, otrzymał sakrament w całości. Nie będzie jednak posiadał zbawienia, które stanowi skuteczną moc sakramentu, jeżeli sam sakrament będzie posiadał poza Kościołem katolickim.

Powinien więc powrócić do Kościoła nie po to, aby ponownie otrzymać sakrament chrztu — którego nie należy powtarzać w odniesieniu do żadnego ochrzczonego człowieka — lecz aby we wspólnocie katolickiej otrzymać życie wieczne. Do jego osiągnięcia nigdy nie może być zdolny ten, kto, choć posiada sakrament chrztu, pozostaje poza Kościołem katolickim.

Nawet gdyby taki człowiek hojnie rozdawał jałmużnę i przelał krew za imię Chrystusa, nie otrzyma zbawienia wiecznego, ponieważ w tym życiu nie zachował jedności Kościoła katolickiego. Gdzie bowiem chrzest może przynieść człowiekowi pożytek, tam również jałmużna może mu przynieść pożytek. Chrzest może wprawdzie istnieć poza Kościołem, lecz przynieść pożytek może jedynie wewnątrz Kościoła.

Jedynie w Kościele katolickim mogą przynieść człowiekowi pożytek zarówno przyjęcie chrztu, jak i uczynki miłosierdzia oraz chwalebne wyznawanie imienia Chrystusa — pod warunkiem jednak, że w Kościele katolickim prowadzi się dobre życie.

Jak bowiem poza wspólnotą Kościoła katolickiego ani chrzest, ani uczynki miłosierdzia nie mogą przynieść człowiekowi pożytku — chyba jedynie w tym znaczeniu, że będzie cierpiał łagodniejszą karę, nie zaś że zostanie zaliczony do synów Bożych — tak również wewnątrz Kościoła katolickiego przez sam chrzest nie zdobywa się życia wiecznego, jeżeli po jego przyjęciu prowadzi się złe życie.

Także ci, którzy żyją dobrze, powinni nieustannie pełnić uczynki miłosierdzia. Wiedzą bowiem, że chociaż ich grzechy są lekkie, to jednak każdego dnia popełniają niektóre z nich. Z ich powodu nawet święci i sprawiedliwi powinni zawsze w tym życiu mówić do Boga: „Odpuść nam nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom” (Mt 6,12).

Im częściej zaś grzechy te zakradają się do ludzkiego życia nawet w związku z rzeczami dozwolonymi i udzielonymi przez Boga, im obfitszym pokarmem napełnia się ciało oraz im bardziej serce człowieka wikła się w cielesne czynności i namiętności, tym częściej w tym śmiertelnym życiu zaciąga się winę.

Fulgencjusz z Ruspe, O wierze do Piotra, 40-42

Punkty do medytacji

Ojcowie są głęboko przekonani, że przynależność do katolickiego Kościoła jest dużo ważniejsza niż wszystkie uczynki pobożności, a nawet dzieła miłosierdzia. Wynika to z głębokiej świadomości, że Chrystus oddał życie, żeby zjednoczyć Boże dzieci. Niczego więc w naszym chrześcijańskim życiu nie powinniśmy stawiać ponad jedność Kościoła i z Kościołem.

Zostaw odpowiedź