Atanazy Wielki (ok. 296 – 373) – urodzony w Aleksandrii w Egipcie, po szybkiej karierze u boku ówczesnego biskupa tego miasta, Aleksandra, w roku 328 został jego następcą. Przejął po poprzedniku spór z Ariuszem, ascetą i teologiem. Wielokrotnie składany z urzędu i skazywany na wygnanie zapisał się w historii Kościoła jako najznamienitszy przeciwnik arianizmu. Promował życie monastyczne.
Do najważniejszych pism Atanazego należą:
Za najbardziej wpływowe uważa się:
- „O wcieleniu Słowa” – klasyczne dzieło chrystologiczne,
- „Mowy przeciw arianom” – fundament obrony nauki nicejskiej,
- „Żywot Antoniego” – tekst, który ukształtował duchowość monastyczną,
- 39. List paschalny – istotny dla ustalenia kanonu Nowego Testamentu.
